Ukrayna’nıntarihivekökeni

Ukrayna tarihini merak mı ediyorsunuz? Daha fazlasını öğrenmek için güzel bir fırsat!

Ukrayna’nın modern bölgesini oluşturan topraklar, binlerce gizemli ve yüzlerce halk, devlet ve kültüre ait hikayelere ev sahipliği yapıyor. Yüzyıllar boyunca burada medeniyetlerin oluşumu ve yıkımı, ulusların iç içe geçmesi ve karşı karşıya gelmesi, savaşlar, devrimler, kültürel gerileme ve canlanma gibi destani ve dramatik olaylar yaşandı.

Tarihçiler uzun zamandır bu bölgeyi betimleyecek metaforları seçmeye yöneldiler. Ukrayna topraklarından birçok insan, kültür, zevk ve din Avrupa’ya girdiği için burası ‘Avrupa’nın kapıları’ olarak anılmıştır. Ukrainler, Polonyalılar, Yahudiler, Tatarlar, Beloruslar, Romanlar, Ruslar, Bulgarlar, Rumlar, Ermeniler, Almanlar ve Romenler yüzyıllar boyunca yan yana yaşayıp çalıştıkları için burası aynı zamanda ‘birçok halk ve kültürün beşiği’ olarak kabul edilmiştir.

Herodot’tan, eski göçebe halk olan İskitlerin, İsa’dan birkaç yüzyıl önce burada yaşadıklarını öğreniyoruz. Rumlarla ticaret yaptılar ve Perslerle savaştılar. Tarihin babası olan Yunanlar da Ukrayna’nın Karadeniz kıyılarını da çok severlerdi. Eski uygarlığın parlaklığı söndüğünde, Slavlar tarihi arenaya girdiler. Arkeolojik araştırmalar, atalarının anavatanlarının Ukrayna toprakları olduğunu gösteriyor.

Hıristiyanlığın etkisi altında Ukrainlerin Slav ataları, Ortaçağ Avrupa’sında yerlerini aramaya başladılar. Rus’ toprağı veya sadece Rus’ adı verilen güçlü bir ortaçağ devleti doğdu ve 11. yüzyılın başında altın çağını yakalayarak Ukrayna topraklarına dönüştü. Bilim adamlarına göre, Kyiv (Ukrayna’nın modern başkenti) olarak adlandırılan ana şehrinin nüfusu yaklaşık 100.000 kişiydi, bu da Londra ve Paris’in toplam nüfusundan daha fazlaydı. Daha sonra, 13. yüzyılda, Rus’ prensleri, yerel soyluların devlet kurma potansiyelini baltalayan Moğol istilasını Avrupa’da ilk karşılayanlardı.

Ukrayna toprakları,  komşu devletleri Litvanya ve Polonya’nın  egemenliğine girdi. Avrupa’nın en büyük ve en güçlü monarşilerinden biri olarak birleşti. Bu devlet, 16. yüzyıldan 18. yüzyılın sonuna kadar varlığını sürüp modern Polonya, Ukrayna, Belarus, Litvanya, Letonya ve batı Rusya topraklarını bir araya getirdi.

Aynı zamanda, Ukrayna’nın özgür şövalyelik olgusu doruk noktasına ulaştı ve Avrupa arenasında bir süreliğine Hetmanate (Zaporizhzhia Host) adlı kendi devletlerini bile kurmayı başaran Kazaklar (Türkçe ‘özgür adamlar’) ortaya çıktı. Kazak müfrezeleri, bölgedeki neredeyse tüm büyük savaşlarda bağımsız bir askeri güç veya paralı asker olarak yer aldı.Kendi eşsiz gelenekleri, özyönetimleri ve özgün bir askeri gelenekleri vardı.

Ukrayna Kazaklarının Khortytsia Adası, Zaporijjya Siç’teki turistler için performansı
Fotoğraf: Natalya Bozadzhy, Shutterstock

Bu arada Kırım Tatarları kendi topraklarında Kırım Hanlığı isimli devletlerinde gelişmeye başladılar. Tarih, Kırım Tatarları ile Kazakları hem tek koalisyonda birleştirmiş hem de onları kanlı çatışmalarla karşı karşıya getirmiştir. Kırım devleti, Polonya-Litvanya Birliği’nin bölünmesiyle yaklaşık olarak aynı zamanda sona erdi ve Hetmanate özerkliğini kaybetti. Emperyalist Rusya tüm bu trajik olayları etkiledi. 

16. Yüzyıla ait bir yapıt. Hanlar Sarayı, Bahçesaray, Kırım. 
Fotoğraf: Reanas, Depositphotos

18. yüzyılın sonundan 20. yüzyılın başına kadar, Ukrayna toprakları Avusturya (daha sonra Avusturya-Macaristan) ve Rus İmparatorluklarının parçasıydı. O zamanlar Ukrainler Napolyon Savaşlarında yer aldılar, siyasi ve sivil haklar için savaştılar, güçlü şirketler ve demiryolları inşa ettiler, spor salonları ve hastaneler açtılar, bilim ve teknolojiye katkıda bulundular, kendi devletleri olmayan ve imparatorlukların parçaları olan diğer Avrupa ülkeleri ile aynı çizgide dil ve kültürü geliştirdiler. 

20. yüzyıl Ukrayna için fırtınalı bir şekilde başladı. Milyonlarca insan I. Dünya Savaşı’nın kaosuna atıldı.

Polonya direndi, Ukrayna ise komşuları tarafından yeniden fethedildi.1991 yılına kadar Ukraynalılar, komünist SSCB’nin kurucu bir parçası olarak totaliter rejimin gücü altında yaşadılar. Korkunç trajediler ve zorluklarla dolu zor bir dönemdi. Zorunlu kolektivizasyon, soykırım-Holodomor, Büyük Terör, Holokost, sürgünler, GULAG, cezalandırıcı psikiyatri, Sovyet askeri müdahaleleri, Çornobıl felaketi, diğer olayların yanı sıra, birçok farklı milleti temsil eden milyonlarca Ukraynalının hayatını aldı.

Zor koşullara rağmen, Ukraynalılar şehirleri ve köyleri kurup yeniden inşa ettiler, uzay füzeleri ve nükleer santraller yaptolar, tıbbi teknolojiler geliştirdiler ve yeni kaynak yöntemleri icat ettiler. Ukrayna’da geliştirilen bilgisayarlardan bazıları, dünya kültür ve sanatına (avangard, konstrüktivizm, fütürizm, deneysel sinema ve müzik) önemli katkıları bir yana, dünyanın gördüğü ilk bilgisayarlar arasındaydı. 

Ukrayna, II. Dünya Savaşı’nın merkezinde bir değil iki kez yer aldı; Önce Hitler’in saldırı ve işgali sırasında ve ardından Nazilerin kanlı sürgünü sırasında. 1939 ve 1945 yılları arasında çoğu sivil olmak üzere toplam 8 milyon Ukraynalı öldü. Ukrayna’dan 1,5 milyon Yahudi Holokost’un kurbanı oldu. II. Dünya Savaşı’nın tüm kurbanları hakkındaki tarihsel gerçek, Sovyetler Birliği’nde uzun süre sansürlendi ve 1980’lerin sonunda, SSCB’nin çöküşünden kısa bir süre önce açılmaya başlandı. Nazilere karşı yapılan savaşlarda ve esaret altında 3 milyon asker hayatını kaybetti, birçoğu kayboldu, savaş sırasında ve savaş sonrası ilk yıllarda hastanelerde öldü. Ukraynalılar, Polonya ve SSCB, Kanada ve Fransa, Amerika Birleşik Devletleri ve Çekoslovakya ordularında Hitler ve müttefiklerine karşı Avrupa, Afrika ve Asya’da, Pasifik ve Atlantik okyanuslarında savaş alanlarında savaştı.

Savaştan sonra ve bağımsızlığa kadar, birçok Ukraynalı bağımsızlık savaşçısı, insan hakları savunucusu ve muhalifi, sonunda başarılı olan totaliter komünist rejimi devirme çabalarına katkıda bulundu.

1991’de Ukrayna, uluslararası kabul görmüş sınırlar içinde özgür, demokratik ve egemen bir devlet inşa etmek için bağımsızlığını ilan etti.

Ukrayna’nın modern tarihi. Kyiv’de Ukrayna Bağımsızlık Anıtı
Fotoğraf: MaxxjaNe, Shutterstock

O zamandan beri, otoriterliği yeniden kurma girişimleri, güçlü insanların direnişiyle karşı karşıya kaldı. Turuncu Devrim (2004-2005) ve Onur Devrimi (2013-2014), özgürlüğün Ukrayna halkının nihai seçimi ve ifadesi olduğunu kanıtladı.

2019’da Avrupa ve Avrupa-Atlantik entegrasyonu, ulusal kalkınma vizyonu olarak Ukrayna Anayasasına dahil edildi.

1991’den bu yana, farklı milletlerden ve dinlerden 40 milyondan fazla insan, Rusya’nın Kırım‘ı yasadışı bir şekilde işgal ettiği ve Doğu Ukrayna’daki Donbas’a asker gönderdiği 2014 yılına kadar Ukrayna’da barışın tadını çıkardı.

Bugün Rusya, Ukrayna ve Ukrayna halkına karşı saldırganlık ve hibrit savaş yürütmeye devam ediyor, bu da şimdiden 14.000’den fazla insanın ölümüne ve 33.500’den fazla kişinin yaralanmasına neden oldu.

Ukrayna tarihi hakkında daha fazla bilgi edinmek ister misiniz? İşte Orta Çağ’dan günümüze Ukrayna’nın tarihi, kültürü ve toplumu hakkında kısa bir giriş dersi.

Bu web sitesi 24 Şubat sabahından beri güncellenmedi. Bu tarihte Rusya Ukrayna'ya saldırdı. O andan itibaren, Ukraynalılar için hayat o kış günü “dondu”. Gözünüzü savaştan kaçırmayın

You cannot copy content of this page